POLITYKA. Dwie kadencje dla wójtów i burmistrzów, kamery w każdym lokalu wyborczym oraz likwidacja jednomandatowych okręgów wyborczych – to tylko niektóre ze zmian w ordynacji wyborczej, które proponuje obecny rząd

Według Jarosława Kaczyńskiego, prezesa Prawa i Sprawiedliwości, jednomandatowe okręgi wyborcze (JOW) rodzą wiele patologii. Prezes PiS przekonuje, że nie odzwierciedlają one poparcia dla partii, a promują obecnych radnych. Jak twierdzi, jest to rozwiązanie niedemokratyczne, stwarzające ryzyko nadużyć, które trzeba „zlikwidować”.

Już nie na wójta i radnego
Wśród innych zmian politycznych znajduje się także zakaz równoległego startu kandydatów na różne stanowiska. Od teraz nie będzie można próbować – jak to było dotychczas – jednocześnie zostać wójtem i radnym. Według Kaczyńskiego taka praktyka była oszukiwaniem wyborców. Przykładów nie trzeba szukać daleko. Od lat „z jedynki” do rady powiatu i, równolegle, na wójta Wręczycy Wielkiej z list SLD startuje Henryk Krawczyk. W efekcie końcowym zostaje on wójtem, a swoje miejsce w radzie zwalnia kolejnemu kandydatowi z listy, który wchodzi „walkowerem”, nawet jeśli nie uzyskał odpowiednio dużo głosów. Podobną praktyką stosuje od lat burmistrz Krzepic Krystian Kotynia z PSL, który 3 lata temu był równocześnie kandydatek do sejmiku śląskiego, Bogdan Praski z tego samego ugrupowania oraz Krzysztof Nowak (SLD), który wprawdzie burmistrzem Kłobucka nie został, ale „na szczęście” wszedł do rady powiatu i zasiada obecnie w jego zarządzie. Również Maciej Biernacki (PSL) i Maciej Zielonka (PiS) startowali równolegle na burmistrza Kłobucka i do rady powiatu. Burmistrzem nie udało się zostać, ale na otarcie łez pozostała nagroda w postaci mandatu do rady, dzięki któremu można być w koalicji rządzącej. W ostatnich wyborach z okazji skorzystali też Henryk Mach z Przystajni i Jerzy Zakrzewski z Kłobucka (Koalicja Samorządowa), którzy obecnie piastują stanowiska wójta i burmistrza.

JOW-y do likwidacji?
I o ile możliwość kandydowania na wójta lub burmistrza i radnego równocześnie budzi kontrowersje, to pomysł likwidacji JOW-ów na pewno nie spotka się z akceptacją ruchu Kukiz’ 15. Politycy tego ugrupowania, z liderem na czele, podkreślają gotowość ostrej walki o zachowanie dotychczasowej ordynacji. Zdaniem ugrupowania jeżeli ktoś mówi, że JOW- y się nie sprawdziły, to po prostu kłamie lub manipuluje. JOW-y dają bowiem wolność kandydowania wielu ludziom, a nie tylko działaczom partyjnym. Po zmianach proponowanych przez rząd PiS to lista – a nie poszczególni kandydaci z największą liczbą głosów – wchodziłaby do rady gminy. Czyli jeśli łączna liczba głosów wszystkich kandydatów z listy jakiegoś ugrupowania przewyższa liczbę głosów jednostkowego kandydata –ten drugi nie wejdzie do rady.

Mniej radnych, krótsza kadencja wójtów
PiS planuje również ograniczyć liczbę reprezentantów w samorządach. W wyborach do rady gminy i sejmiku województwa w każdym okręgu wyborczym ma być wybieranych od 3 do 7 radnych; obecnie jest to 5-15 radnych sejmiku. Ponadto z 10 do 7 ma być zmniejszona maksymalna liczba radnych powiatowych wybieranych w okręgu wyborczym. Począwszy od wyborów samorządowych w 2018 r., kadencja wójtów, burmistrzów i prezydentów miast będzie ograniczona do dwóch.