Ewa Chojnacka – Gazeta Kłobucka

Magazyny energii – czy rzeczywiście warto w nie inwestować?

Ewa Chojnacka — Mon, 18 Dec 2023 12:46:48 +0000

Coraz częściej możemy usłyszeć o tym, że magazyn energii jest niezbędnym elementem instalacji fotowoltaicznej. Pozwalają odciążyć sieć, podnoszą opłacalność fotowoltaiki i chronią przed przerwami w dostawie energii. Szczególne znaczenie nabiera to w kontekście coraz częściej pojawiających się możliwości dofinansowania magazynów z różnych programów unijnych dedykowanych OZE. Mimo spopularyzowania samego pojęcia magazyn energii wciąż jednak wielu z nas zastanawia się co to dokładnie jest, do czego służy i jak działa magazyn energii.
Czym jest magazyn energii i jak działa?
Magazyn energii jest to urządzenie służące do przechowywania energii. Umożliwia to przechowywanie prądu, kiedy produkcja energii elektrycznej przez instalację odnawialnych źródeł energii przeważa nad jej zużyciem.
Ich zasada działania jest prosta – wyprodukowana energia z instalacji fotowoltaicznej w pierwszej kolejności trafia na bieżące zużycie, jeżeli produkcja jest większa od zużycia, nadwyżka trafia do magazynu. Dzieje się tak aż do momentu pełnego naładowania urządzenia. Jeżeli magazyn jest już całkowicie naładowany, nadwyżka produkcji wysyłana jest do sieci. W momencie zaprzestania produkcji z fotowoltaiki, a dalszym poborze energii przez budynek, naładowany magazyn energii zaczyna się rozładowywać zaspokajając zapotrzebowanie na energię. Jeżeli dojdzie do rozładowania magazynu do ustalonej wartości, energia pobierana jest z sieci.
Magazyny energii zazwyczaj umieszcza się w pobliżu instalacji fotowoltaicznej, najczęściej w garażu, kotłowni bądź w pomieszczeniach gospodarczych. Obecnie najczęściej stosuje się do tego celu akumulatory litowo-jonowe, które charakteryzują się stosunkowo niewielką wagą i długą żywotnością (wytrzymują wiele tysięcy ładowań). Akumulatory działają na zasadzie gromadzenia, a następnie uwalniania energii elektrycznej w odwracalnych procesach chemicznych.
Czy magazyny są rzeczywiście potrzebne?
Magazyn energii nie jest obowiązkowym elementem wyposażenia instalacji fotowoltaicznej. Systemy, które pracują w tzw. trybie on-grid, a więc są wpięte do sieci elektroenergetyczne, nie potrzebują ich do swojego podstawowego działania. Coraz więcej osób poszukuje jednak sposobów na zwiększenie autokonsumpcji, czyli wykorzystania energii w ramach własnego gospodarstwa domowego zamiast przesyłanie jej do sieci. Taką szansę dają właśnie magazyny energii – pozwalają one samodzielnie gromadzić nadwyżki do późniejszego wykorzystania dla ograniczenia strat. Inną korzyścią z zastosowania odpowiednio dobranego magazynu energii, pod warunkiem zastosowania hybrydowego inwertera, jest zapewnienie sobie zasilania, nawet gdyby doszło do przerwy w zasilaniu z sieci. To zatem zwiększa bezpieczeństwo oraz stabilność całego systemu.

Podsumowując najważniejszymi korzyściami z zastosowania magazynów energii są:
• jeszcze większą niezależność energetyczną,
• brak przerw w dostawie prądu,
• maksymalne wykorzystanie wyprodukowanej energii elektrycznej,
• ograniczenie skutków przeciążenia sieci energetycznej,
• nowoczesny, samowystarczalny dom.
Niestety dużym hamulcem w zastosowanie tak kompleksowego rozwiązania jest wciąż bardzo wysoka cena magazynów energii. Należy pamiętać także o konieczności ich konserwowaniu i ewentualnej wymianie baterii co niesie za sobą dodatkowe koszty.
Dobra informacja jest taka, że do magazynów energii można uzyskać dofinansowanie chociażby z programu Mój Prąd ( obecnie nabór wstrzymany) ale także z dofinansowań gminnych.

Tekst powstał w celach edukacyjnych w ramach projektu Life „ Śląskie. Przywracamy błękit”
Autor: Ewa Chojnacka – Ekodoradca Subregionu Północnego Województwa Śląskiego.

Sezon smogowy w pełni

Ewa Chojnacka — Sun, 10 Dec 2023 23:01:17 +0000

Okres zimowy to niełatwy czas dla naszego organizmu nie tylko ze względu na gorsze warunki atmosferyczne ale przede wszystkim zanieczyszczenia powietrza związane z intensywniejszym ogrzewanie naszych domów. Z każdym dniem jakoś powietrza jest coraz gorsza a Polska kolejny raz wyróżnia się na czerwono na mapie zanieczyszczeń powietrza UE.
Warto zaznaczyć, że z roku na rok jakość powietrza się poprawia, nie oznacza to jednak, że mamy z czego się cieszyć gdyż nawet w wieczny dzień normy przyjęte dla zanieczyszczeń PM 10 i PM25 przekraczane są o prawie 200%.
Skąd naprawdę bierze się ten smog ?
Jak wykazują badania główną przyczyną smogu jest niska emisja, która w ponad 50 % jest spowodowana nieefektywnym spalaniem paliw w domowych piecach. Do paliw tych należy zazwyczaj węgiel niskiej jakości, wilgotne drewno lub nielegalnie spalane odpady. Przyczyną niskiej emisji są również zanieczyszczenia pochodzące z transportu, głównie samochodów i innych pojazdów spalinowych. Trzeba więc zaznaczyć, że to my jesteś głównymi wytwórcami smogu. Należy także pamiętać, że smog jest często zjawiskiem lokalnym i na jego powstawanie wpływa stopień zadymienia nad naszymi domami. Jeśli nawet w skali krajowej sytuacja nie jest najgorsza, wystarczy kilka dymiących kominów aby powietrze stało się toksyczne.
Czy zanieczyszczenia powietrza rzeczywiście tak szkodzą?
Fakt negatywnego wpływu zanieczyszczeń powietrza na nasze zdrowie jest niezaprzeczalny. Jego wpływ na nasz układ oddechowy jest odczuwany każdego dnia. Problemy z oddychaniem, bóle gardła, głowy czy częste infekcje to podstawowe objawy smogu towarzyszące w okresie grzewczym. Okazuje się jednak, że smog ma znacznie szerszy wpływ na nasze zdrowie zarówno fizyczne jak i psychiczne.
Do potencjalnych skutków należy także zwiększone ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera, wyższy poziom niepokoju, zachorowania na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, depresja, bezpłodność, niewydolność mięśnia sercowego. Najbardziej narażonymi układami są układ krwionośny, oddechowy i nerwowy. W ciągu 1 minuty od wdechu, najmniejsze cząsteczki pyłu PM 2.5 docierają poprzez krwioobieg do naszych najdalszych narządów (nerek, wątroby, mózgu, serca).
Zanieczyszczenia powietrza maja także bezpośredni wpływ na płód. Okazuje się , że przenikają one łożysko i przedostają się do rozwijającego się płodu. Doprowadza to do przedwczesnych porodów, mniejszej wagi urodzeniowej noworodków, niższego ilorazu inteligencji u dzieci, ale też obumierania płodu .
Szacuje się, że w Polsce przedwcześnie z powodu złej jakości powietrza umiera 40-45 tysięcy osób rocznie.
Czy można coś zrobić z tym smogiem?
Podstawowym sposobem na zmniejszenie zanieczyszczeń powietrz jest wymiana źródeł ciepła na ekologiczne lub zeroemisyjne. Odejście od węgla jest najbardziej optymalnym sposobem. Jeśli jednak nastawieni jesteśmy na ten rodzaj paliwa należy pamiętać, że im wyższa klasa kotła tym bardziej efektywne spalanie. Obecnie rekomendowane są kotły 5 klasy i ekoprojekt. Na jeszcze bardziej ekologiczne źródła ciepła można otrzymać dofinansowanie z dostępnych programów ogólnokrajowych.
Jeśli korzystasz z kotła na paliwo stałe pamiętaj aby spalać paliwo dobrej jakości. To nie tylko korzyść ekologiczna, paliwo dobrej jakości to także korzyści ekonomiczne. Jeśli ogrzewasz dom drewnem zwracaj uwagę na jego wilgotność. Drewno ekologiczne to to o wilgotności poniżej 20%. Wszystkie odpady drewniane typu stara stolarka okienna czy meble są zakazane do spalania i stanowią bardzo groźne źródło zanieczyszczeń.
Duże znaczenie ma także odpowiednia termiczność naszych domów. Im lepiej ocieplony dom tym mniejsze zużycie paliw a co za tym idzie mniejsza emisja zanieczyszczeń.
Pamiętajmy także, że na jakość naszego powietrza ma wpływ także ruch uliczny. Może czasem warto zrezygnować z korzystania z auta na rzecz transportu publicznego czy wybrania się pieszo w mniej oddalone destynacje.
Jakość powietrza jakim oddychamy w dużej mierze zależy od nas i naszego postępowania. To co unosi się z naszego komina ma bezpośredni wpływ na jakość naszego życia i na jakość życia naszego najbliższego otoczenia. Ma wpływ na zdrowie nasze i naszych dzieci, dlatego nie miejmy oporów zwracać uwagę osobą z naszego otoczenia jeśli z ich kominów wydobywa się ciemny, duszący dym. Troszczymy się w ten sposób o nasze zdrowie, a ono jest przecież najcenniejsze.

Tekst powstał w celach edukacyjnych w ramach projektu Life „ Śląskie. Przywracamy błękit”
Autor: Ewa Chojnacka – Ekodoradca Subregionu Północnego Województwa Śląskiego.

Kupując sprzęt AGD możesz również kierować się dobrem naszej planety

Ewa Chojnacka — Tue, 22 Aug 2023 15:48:17 +0000

Rynek zasypany jest różnorodnymi sprzętami AGD a producenci prześcigają się w coraz bardziej wymyślnych modelach pralek, lodówek czy zmywarek. Czym kierować się przy ich wyborze? Oczywiście muszą być dostosowane do naszych potrzeb, warto jednak rozpatrzeć także kwestie dotyczące ochrony naszej planety co może również sprzyjać naszemu portfelowi.

Sprzęty energooszczędne

Producenci AGD priorytetowo patrzą dziś na aspekt oszczędzania energii. Nowoczesne sprzęty gospodarstwa domowego realnie przyczyniają się do efektywnego i ekologicznego zużycia energii. Wiele firm w swojej ofercie posiada rozwiązania, które gwarantują użytkownikom komfort i funkcjonalność, zmniejszając przy tym zużycie energii. Jednym z czynników oszczędności, na który należy zwracać uwagę, jest klasa energetyczna sprzętu.
W 2021 roku zaczęły obowiązywać nowe przepisy dotyczące klas energetycznych AGD. Zaowocowało to pojawieniem się zupełnie nowych etykiet. Taki stan rzeczy wynika z projektu polegającego na dostosowaniu oznaczeń energetycznych do wymogów Unii Europejskiej. W efekcie z etykiet zniknęły oznaczenia wzbogacone plusami (np. A+++, A++). Zamiast nich przyjęto klasyfikację od A do G.
Sprawdzając klasy energetyczne pamiętaj, że nie wszystkie urządzenia podlegają takiej klasyfikacji. Jeśli chodzi o sprzęt AGD, to pod uwagę bierze się głównie lodówki, pralki, zamrażarki, zmywarki, kuchenki i piekarniki oraz okapy kuchenne. Zakup sprzętu używanego w gospodarstwie domowym charakteryzującego się wysoką klasą energetyczną niesie ze sobą spore korzyści. Urządzenia takie mogą kosztować nieco więcej, jednak na przestrzeni lat eksploatacji pozwolą znacząco zaoszczędzić energię. W czasach rosnących cen opłat za media niższe rachunki za ich zużycie to ważna sprawa. Po jakimś czasie zauważysz, że inwestycja się opłaca.
Rozważasz zakup lodówki pod względem jej klasy energetycznej? Pamiętaj, że samo oznaczenie o niskim zużyciu prądu nie jest tak do końca wyznacznikiem energooszczędności. Znaczenie ma miejsce, w którym ustawisz urządzenie, a także sposób eksploatacji. Jeśli postawisz lodówkę zbyt blisko ściany i ustawisz zbyt duże chłodzenie, to pobierać będzie więcej prądu.

Programy EKO

Programy EKO są instalowane głównie w pralkach i zmywarkach, przeznaczonych do użytku domowego. Po ich włączeniu, jak zapewniają producenci, pierzemy lub zmywamy ekologicznie, ponieważ zużywamy znacznie mniej prądu i wody. Rzeczywiście, jeśli włączymy program EKO, zwykle wiąże się to z mniejszym poborem wody zarówno w przypadku zmywania, jak i prania – urządzenie wykorzystuje jej mniej niż w przypadku standardowego trybu, a ponadto, w przypadku zmywarki, podgrzewa ją tylko do temperatury 50 stopni Celsjusza.
Inną technologią EKO jest inteligentny program zmywania lub prania. Polega on na przykład na automatycznym doborze ilości wody i temperatury w zależności od stopnia zabrudzeń (w przypadku zmywarek), wyczuwaniu stopnia zabrudzenia wody oraz wyczuwaniu wielkości załadunku (w zależności od tego, jak dużo naczyń/ubrań zostanie włożonych, tyle będzie zużytej wody). Program inteligentny (różni producenci nadali mu różne nazwy) odznacza się więc największą skutecznością pod względem ekologicznym.

Ekologiczne kuchenki gazowe

Również w przypadku naszych kuchenek możemy zauważyć spory progres ekologiczny. Na szczególną uwagę zasługują płyty gazowe bez płomieni, które zużywają nawet do 50 % mniej gazu niż tradycyjny sprzęt. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu innowacyjnej technologii, w której gaz spalany jest katalitycznie w temperaturze 800 stopni, a palniki pracują cyklicznie – wyłączają się
w momencie uzyskania pożądanej temperatury i włączają w momencie potrzeby jej zwiększenia. Dodatkowo w naszych płytach posiadamy innowacyjne tzw. darmowe pole, które jest ogrzewane spalinami wytwarzanymi podczas regularnej pracy kuchni. Świetnie sprawdza się np. jako dodatkowy palnik, który utrzymuje ciepłotę potraw i co najważniejsze nie generuje dodatkowego poboru gazu.

Dbanie o środowisko i wybieranie ekologicznych rozwiązań w codziennym życiu i biznesie są koniecznością. Bycie eko to trend w słusznej sprawie, który w perspektywie lat przyniesie tylko pozytywne skutki naszych działań.

Tekst powstał w celach edukacyjnych w ramach projektu Life „ Śląskie. Przywracamy błękit”
Autor: Ewa Chojnacka – Ekodoradca Subregionu Północnego Województwa Śląskiego.

Zero Waste – moda czy konieczny styl życia

Ewa Chojnacka — Thu, 27 Jul 2023 15:09:56 +0000

Dzięki coraz szerzej zakrojonej edukacji świadomość ekologiczna społeczeństwa rośnie z roku na rok. Ludzie decydują się na wymianę źródeł ciepła czy prawidłową segregację śmieci nie tylko ze względów ekonomicznych czy prawnych ale przede wszystkim dla zapienienia sobie i przyszłym pokoleniom czystego a co za tym idzie zdrowszego środowiska.
Pojęcie Zero Waste jest już dość popularne, szczególnie wśród młodych ludzi. Co on tak naprawdę oznacz i jakie idee głosi?

W dosłownym tłumaczeniu „zero waste” znaczy po prostu „bez śmieci” lub „zero marnowania”. Bardziej skomplikowana, ale też bardziej tłumacząca samo zjawisko, definicja przyjęta przez Zero Waste International Alliance to: Zero Waste używane zamiennie jako no waste, to ochrona wszystkich zasobów poprzez odpowiedzialną produkcję, konsumpcję, ponowne wykorzystanie i odzyskiwanie wszystkich produktów, opakowań i materiałów, bez ich spalania, oraz bez zrzutów do ziemi, wody lub powietrza, które zagrażają środowisku lub zdrowiu ludzkiemu.

Czy każdy może zacząć stosować zasadę Zero Waste?
Tak naprawdę zasada, a raczej idea zero waste przeznaczona jest właśnie do każdego konsumenta i tylko przestrzeganie jej przez indywidualne osoby da efekt. Nie wymaga aż tak dużego wysiłku jak może się wydawać. To zwyczajnie świadome podejście konsumpcyjne czyli posiadam tylko tyle ile potrzebuję i staram się wykorzystywać to co już mam.
Należy pamiętać o tym , że każda nowo wyprodukowana rzecz to nie tylko nakład energii ale przede wszystkim potencjalny odpad. A problem ze śmieciami staje się coraz bardziej poważny. Rocznie na świecie powstaje ponad 2 miliardy ton odpadów. Zgodnie z raportem o stanie planety, 37 procent wszystkich śmieci, które nie podlegają recyklingowi, trafia na legalne składowiska odpadów. 33 procent trafia na składowiska nielegalne, lub porzuca się, gdzie popadnie.

Każdego dnia Zero Waste
Życie „zerowesterem” polega przede wszystkim na podejmowaniu bardzo odpowiedzialnych decyzji zakupowych. Świadome wybory i wkładanie mniejszej liczby produktów do koszyka to pierwszy krok prowadzący do zmniejszenia ilości wytwarzanych odpadów zanieczyszczających środowisko. Idea niemarnowania kładzie również nacisk na jak najdłuższe lub wielokrotne używanie posiadanych przedmiotów. Mogą one znajdować nowe zastosowania, być przekazane innym ludziom lub naprawiane. Przykładowo możemy dzielić się ubraniami, meblami czy nieużywanym już sprzętem. Zero Waste to też powrót do tradycji – dobra okazja, by sięgnąć po praktyki naszych dziadków, w których zamiast chemicznych proszków używa się naturalnej sody,
a kupowane latem owoce i warzywa trafiają do ponownie użytych słoików w formie smacznych przetworów. Rezygnacja z zakupu niepotrzebnych przedmiotów, przemyślane planowanie posiłków czy nabywanie produktów w większych opakowaniach (np. zamiast 6 małych opakowań jogurtu lepiej kupić 3 duże) daje wymierne korzyści w postaci zaoszczędzonych pieniędzy. Pozwala również bardziej docenić wartość tego, co posiadamy.

Pięć podstawowych zasad
Refuse (odmawiaj) – nie przyjmuj przedmiotów, które szybko wyrzucisz, tj. ulotki, próbki kosmetyków, opakowania i torby jednorazowego użytku.
Reduce (ograniczaj) – wprowadź minimalizm we własne życie, nabywaj i otaczaj się tylko tymi przedmiotami, które są rzeczywiście potrzebne oraz dokonuj świadomych zakupów. Właśnie dzięki przestrzeganiu tej zasady można ograniczyć ilość wytwarzanych odpadów.
Reuse (używaj ponownie) – unikaj przedmiotów jednorazowego użytku, a dla przedmiotów, które zostały już nabyte,szukaj ponownego zastosowania. Znajduj nowe przeznaczenie dla opakowań i innych przedmiotów. Jest dużo możliwości nowego zastosowania posiadanych rzeczy, np. stare ubrania, prześcieradła, firanki mogą być materiałem do szycia, a szklane słoiki stylowymi świecznikami.
Recycle (segreguj i przetwarzaj) – pamiętaj, jak ważny jest recykling, który jest następstwem prawidłowej segregacji odpadów. Stosuj ją codziennie w swoim domu zgodnie z Jednolitym Systemem Segregacji Odpadów, w którym do pięciu odrębnych pojemników wrzucane są inne frakcje odpadów (szkło, metal i tworzywa sztuczne, papier, bioodpady i odpady zmieszane).
Rot (kompostuj) – również odpady organiczne, tj. resztki jedzenia, gałęzie, trawa czy liście, mogą być wykorzystane do tworzenia wartościowego, naturalnego nawozu dla roślin.

Świadoma konsumpcja oparta na przemyślanych zakupach, inwestowaniu w rzeczy trwałe, które mogą nam służyć wiele lat i rezygnacja z przedmiotów jednorazowego użytku to nie tylko inwestycja w lepszą przyszłość naszej planety to także duża oszczędność. Choć rozwiązania systemowe są ważne, to potrzeby pojedynczych konsumentów wyznaczają kierunek, w jakim podąża rynek. Warto pamiętać o tym za każdym razem, gdy w sklepie sięgamy po kolejną foliową reklamówkę lub gdy wyrzucamy do kosza niezjedzone produkty spożywcze. Zero Waste jest więc czymś więcej niż chwilowy trend. Idea ta ma szansę stać się coraz bardziej powszechną, a nawet konieczną praktyką życia we współczesnym świecie.

Tekst powstał w celach edukacyjnych w ramach projektu Life „ Śląskie. Przywracamy błękit”
Autor: Ewa Chojnacka – Ekodoradca Subregionu Północnego Województwa Śląskiego.

Dofinansowanie do pomp ciepła w Programie „Mój Prąd 5.0”

Ewa Chojnacka — Wed, 28 Jun 2023 16:06:11 +0000

22 kwietnia 2023 r. weszła w życie najnowsza wersja programu dofinansowania do instalacji fotowoltaicznej „ Mój Prąd”. Najważniejszą zmianą jest rozszerzenie dofinansowania do urządzeń dodatkowych, na liście których znalazły się pompy ciepła.
Warunkiem koniecznym do skorzystania z programu jest posiadanie paneli fotowoltaicznych w nowym systemie rozliczeniowym net-billing.
Program realizowany będzie do końca 2023 roku.

Okresem kwalifikalności poniesionych kosztów rozpoczyna się od dnia 01-02-2020 rok. Oznacza to, że wszystkie wydatki związane z zakupem i montażem mikroinstalacji PV oraz urządzeń dodatkowych jak równie przyłączenie mikroinstalacji PV do sieci i uruchomienie urządzeń dodatkowych muszą zawierać się w okresie od 01.02.2020 r. do dnia złożenia wniosku.
Nowe zasady dofinansowania określili trze grupy wnioskodawców, którzy mogą ubiegać się o dofinansowanie:
1. Grantobiorcy (Wnioskodawcy) rozliczający się z wyprodukowanej energii elektrycznej w systemie net-billing, którzy nie skorzystali dotychczas z dofinansowania do mikroinstalacji fotowoltaicznej,
2. Grantobiorcy (Wnioskodawcy) rozliczający się z wyprodukowanej energii elektrycznej w systemie opustów tzw. net-metering, którzy nie skorzystali dotychczas z dofinansowania do mikroinstalacji fotowoltaicznej, pod warunkiem przejścia na system rozliczania wyprodukowanej energii elektrycznej tzw. net-billing,
3. Grantobiorcy (Wnioskodawcy) rozliczający się z wyprodukowanej energii elektrycznej w systemie opustów tzw. net-metering, którzy skorzystali z dofinansowania do mikroinstalacji fotowoltaicznej m.in. z programu „Mój Prąd”, pod warunkiem, że:
a) mikroinstalacja fotowoltaiczna, na którą otrzymano już dofinansowanie została przyłączona i zapłacona w okresie kwalifikowalności kosztów, czyli od 01.02.2020 r.;
b) zmieniono system rozliczania wyprodukowanej energii elektrycznej na tzw. net-billing – obowiązujący od dnia 01.04.2022 r., zgodnie z ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii;
c) do dofinansowania zostanie zgłoszone dodatkowe urządzenie z zakresu urządzeń wskazanych w programie „Mój Prąd”.
W przypadku dofinansowania pomp ciepła kwoty są równoznaczne z dofinansowanie podstawowym „ Czyste Powietrze” . Poszczególne kwoty dofinansowania przedstawiają się następująco.
Wysokość dofinansowania (do 50% kosztów kwalifikowanych nie więcej niż):
I. Mikroinstalacja fotowoltaiczna: 6 000,00 zł (tylko grupa 1 i2 Wnioskodawców);
II. Mikroinstalacja fotowoltaiczna + urządzenie dodatkowe:
– 7 000,00 zł (grupa 1 i 2 Wnioskodawców);
– 3 000,00 zł (grupa 3 Wnioskodawców).
Urządzenia dodatkowe:
I. Magazyn ciepła/urządzenie grzewcze:
– Magazyn ciepła: 5 000,00 zł;
– Gruntowe pompy ciepła – pompy ciepła grunt/woda, woda/woda: 28 500,00 zł;
– Pompa ciepła powietrze/woda o podwyższonej klasie efektywności energetycznej: 19400,00 zł;
– Pompa ciepła powietrze/woda: 12 600,00 zł;
– Pompy ciepła typu powietrze/powietrze: 4 400,00 zł
II. Magazyn energii elektrycznej: 16 000,00 zł
III. System zarządzania energią HEMS/EMS: 3 000,00 zł
IV. Kolektory słoneczne c. w. u.: 3 500,00 zł
Dodatkowe źródło ciepła.
Program „ Czyste Powietrze” przewidywał dofinansowanie do źródła ciepa tylko w przypadku likwidacji nieefektywnego źródła ciepła i nie posiadania innego.
W przypadku dofinansowania do pompy ciepła w programie „ Mój Prąd” zakłada, że wnioskodawca może posiadać dodatkowe źródło ciepła ale program stawia warunki !
Nie będzie zainstalowane i nie będzie użytkowane źródło ciepła na paliwa stałe, z wyjątkiem spełniających wymagania ekoprojektu kotłów na biomasę drzewną o obniżonej emisyjności cząstek stałych o wartości ≤ 20 mg/m3 oraz spełniających wymagania ekoprojektu kominków wykorzystywanych na cele rekreacyjne.
Wszystkie zainstalowane oraz użytkowane urządzenia służące do celów ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej (w tym kominki wykorzystywane na cele rekreacyjne) będą spełniać docelowe wymagania aktów prawa miejscowego, w tym uchwał antysmogowych, również wtedy, kiedy akty te przewidują bardziej rygorystyczne ograniczenia dotyczące zakupu i montażu źródła ciepła.
Forma składania wniosku
Wniosek składany jest samodzielnie lub przez wyznaczonego pełnomocnika.
Wszystkie niezbędne informacje dotyczące złożenia wniosku dostępne są na stronie: https://mojprad.gov.pl/zloz-wniosek.

W razie wątpliwości zapraszam, także do kontaktu telefoniczne w godzinach 7.30 – 15.30
z Ekodoradcą pod nr telefonu 784 527 273, drogą mailową
echojnacka@subregion-polnocny.pl lub na dyżurach organizowanych w gminach:
Gmina Wręczyca Wielka – każdy ostatni wtorek miesiąca w godzinach 9.00 -14.00.
Gmina Przystajń – każda ostatnia środa miesiąca w godzinach 9.00 – 14.00.

Tekst powstał w celach edukacyjnych w ramach projektu Life „ Śląskie. Przywracamy błękit”
Autor: Ewa Chojnacka – Ekodoradca Subregionu Północnego Województwa Śląskiego.

Jak ekologicznie dbać o ogród w czasie suszy

Ewa Chojnacka — Tue, 20 Jun 2023 17:32:45 +0000

Ocieplenie globalne to temat towarzyszący nam już od wielu lat. Mimo wielu dowodów jego destrukcyjnego znaczenia dla naszej planety, wciąż pojawiają się głosy bagatelizujące jego znaczenie. Niezaprzeczalnie jego skutki odczuwane są już dawna w postaci gwałtownych zjawisk atmosferycznych występujących choćby na trenie naszego kraju, ale przede wszystkim podwyższenie temperatur w okresie letnim i częste okresy bezdeszczowe, które w konsekwencji doprowadzają do suszy.
Taka sytuacja dotyka nas także w tym roku. Szacuje się, że rok 2023 może być tym rekordowym. Susza stanowi zagrożenie „dla całej naszej egzystencji”. Susza zagraża zarówno plonom, przyrodzie, jak i dzikim zwierzętom. A długotrwała susza degraduje środowisko, co jest problem dla nas wszystkich. Naukowcy wyliczyli, że w ciągu 23 lat liczba i czas trwania susz wzrosły o 30 procent, a związane z nimi pustynnienie dotyka już jednej czwartej globu.
Susza odczuwana jest przez rolników i konsekwentnie odbija się ona na naszych portfelach, ale równie odczuwalna jest ona przez miłośników ogrodów. Intensywne samodzielne nawadnianie naszych plonów czy roślin ozdobnych nie tylko jest drogie ale także bardzo nierozsądne.
Istnieje jednak kilka sposobów na złagodzeni suszy w ogrodzie i odpowiednie przygotowanie do niej roślin.

Rozsądne i ekonomiczne podlewanie roślin

Najważniejsza zasada mówi, że podczas gorących dni należy podlewać wczesnym rankiem lub późnym wieczorem. Chodzi tu nie tylko o zapobieganie poparzenia roślin ale przede wszystkim o fakt, że w upalny dzień woda szybciej paruje co stanowi oczywistą stratę. Starajmy się podlewać bezpośrednio do gleby aby wodo nawadniała ziemię a nie stała się dodatkowo zagorzeniem dla roślin. Rozgrzane krople wody na liściu działają jak soczewka, mogą nawet poparzyć roślinę.
Należy pamiętać także o podlewaniu roślin kiedy jest to konieczne. Pierwsze oznaki osychania są momentem do polewania. Roślina zbyt często podlewana nie wyrabia sobie odporności na brak wody. Chodzi tu oczywiście o system korzeni.

Ogranicz wysychanie gleby

Ubytki wody z gleby najłatwiej ograniczyć ściółkując podłoże pod roślinami. Warstwa kory, trocin, zrębków lub kompostu powinna być dość gruba – 3-5 cm. Zanim jednak ją rozłożymy, dobrze podlejmy rośliny. Innym rozwiązaniem jest zastosowanie hydrożeli ogrodniczych, które najpierw magazynują, a następnie stopniowo uwalniają wodę do gleby. Hydrożele mają postać proszku lub granulatu, wystarczy wymieszać je więc z glebą podczas sadzenia roślin. Zastosowanie tych środków powoduje także, że podłoże jest lepiej napowietrzone i spulchnione, a rośliny są większe, zdrowsze, dłużej kwitną i owocują.

Rośliny odporne na suszę

Jeśli jesteś na etapie planowania nowego ogrodu lub rozszerzenia już istniejącego może trzeba zastanowić się nad roślinnością odporną na długotrwały brak nawadniania. Godne polecenia są takie drzewa i krzewy jak: berberysy, brzozy, jałowce, sosny, świerk kujący, żarnowiec miotlasty i szczodrzeniec, lilaki, tamaryszki, złotokap, róże pomarszczone, róże okrywowe, surmia (katalpa), karagana syberyjska. Krzewinki i byliny, które dobrze poradzą sobie z okresową suszą to: lawenda wąskolistna, rozmaryn, jukka ogrodowa, trawy ozdobne, np. kostrzewa czy wydmuchrzyca piaskowa, macierzanka, mikołajek, smagliczka, rozchodniki, rojniki oraz zawciąg nadmorski. Do roślin jedno- i dwuletnich odpornych na niedostatki wody należą aksamitki i nagietki.

Zbieranie deszczówki czyli najbardziej ekologiczne i ekonomiczne podlewanie

Deszczówka to jedyne odnawialne źródło wody. Prawnie uważna jest za ściek, a przed jej działaniem staramy się chronić ściany domu oraz ogród. Jednak odpowiednio odzyskana i zgromadzona może znacząco zmniejszyć codzienne zużycie wody pitnej i tym samym ograniczyć koszty jej zakupu o ok. 700 złotych rocznie! Poznaj sposoby na odzyskiwanie, gromadzenie i zagospodarowanie wody deszczowej.
System zbierania deszczówki może być podziemny lub naziemny. Łapanie deszczówki wymaga zamontowania specjalnych urządzeń. W przypadku systemu podziemnego konieczna jest instalacja skrzynek rozsączających pod ziemią. Dzięki temu tworzy się „magazyn” na deszczówkę, która stopniowo wsiąka w otaczający grunt. Podziemne skrzynki zaprojektowane są tak, aby w czasie deszczów gromadziły jak najwięcej wody, a później powoli ją rozprowadzały w ziemi.
Obecnie najpopularniejszym sposobem zbierania deszczówki jest montaż wyłapywaczy (inaczej zbieraczy) wody deszczowej. Są to elementy bezpośrednio instalowane na rurach spustowych. Otwory, które się znajdują w wyłapywaczach, pozwalają na gromadzenie deszczówki w specjalnych pojemnikach. Zbiorniki na deszczówkę mogą pomieścić od kilkuset do kilku tysięcy litrów wody opadowej.
Jeśli takie metody gromadzenia deszczówki wydają się skomplikowane można zacząć od bardzo prostych metod a mianowicie ustawienie beczki czy bani, do której woda będzie wpadać.

Pamiętajmy o tym, że woda staje się coraz cenniejsza i powinniśmy rozsądnie z niej korzystać. Oszczędzać wodę można na wiele sposobów ale na pewno należy wprowadzić kilka zmian w naszych codziennych nawykach i przede wszystkim świadomie z niej korzystać.

Tekst powstał w celach edukacyjnych w ramach projektu Life „ Śląskie. Przywracamy błękit”
Autor: Ewa Chojnacka – Ekodoradca Subregionu Północnego Województwa Śląskiego.

Badanie termowizyjne domu – dlaczego warto je wykonać ?

Ewa Chojnacka — Sun, 26 Feb 2023 13:52:40 +0000

W obecnych czasach oszczędność energetyczna to potrzeba zarówno ekologiczna jak i ekonomiczna. W dobie największego od lat kryzysu energetycznego stajemy przed pytaniem jak najniższym kosztem zapewnić sobie ciepło w domu. Na szczęście ważnym aspektem stały się również kwestie ekologiczne. Świadomość zagrożenia zanieczyszczonym powietrzem i jego skutków zdrowotnych rośnie wśród społeczeństwa, dlatego coraz częściej świadomie stawiamy nie tylko na ekonomie, ale również ekologię.

Termomodernizacja podstawą oszczędności

Dom energetycznie oszczędny to nie tylko dom wyposażony w odpowiednie źródło ciepła ale przede wszystkim dom przystosowany termiczne. Oznacza to nic innego jak dobrze dobrane ocieplenie domu, szczelne okna i drzwi a także odpowiednie ocieplenie dachu i podłogi. Odpowiednie ocieplenie budynku może dać roczne oszczędności w rachunku za ogrzewanie i ciepłą wodę sięgające nawet 40–50%. Dlatego planując termomodernizację budynku, warto skorzystać
z pomocy eksperta, który fachowo oszacuje jakie działania należy podjąć i w jakie materiały zainwestować aby planowana termomodernizacja przyniosła planowany efekt.
Niezawodnym narzędziem wspomagającym lokalizację i identyfikację strat cieplnych jest kamera termowizyjna – wyposażone w sensor mikrobolometryczny urządzenie, które bada ilość promieniowania podczerwonego, związanego z emisją energii cieplnej.
Badanie nieruchomości przy pomocy kamery termowizyjnej, pozwala ocenić miejsca ubytku ciepła z budynku, dlatego stanowi kluczowe narzędziem dla wszystkich, którym zależy na obniżeniu kosztów eksploatacyjnych budynku. Kamera termowizyjna sprawdza się również przy lokalizowaniu wad instalacji grzewczych, przy diagnozowaniu wad instalacji wentylacyjnych, chłodniczych, jak również systemów wentylacyjnych.

Jak działa kamera termowizyjna?

Kamera termowizyjna jest urządzeniem odczytującym w czasie rzeczywistym odbite promieniowanie podczerwone. Urządzenie za pomocą bardzo czułego przetwornika przekłada odbite promieniowanie na skalę barw obrazu. Pozwala to nam zatem odczytać temperatury poszczególnych fragmentów obiektu znajdującego się przed kamerą i na tej podstawie określić anomalie, błędy lub mostki termiczne.

Kto może wykonać badania kamerą termowizyjną ?

Kamery są urządzeniami nieszkodliwymi (nie emitują promieniowania, a jedynie je odczytują), a różne zastosowania w przemyśle, budownictwie czy medycynie nie wskazują na możliwość skutecznej regulacji uprawnień. Należy jednak zaznaczyć, że w przypadku dokonania odpowiedniego oszacowania zapotrzebowania termomodernizacyjnego budynku potrzebna jest dodatkowa wiedza z zakresu audytów energetycznych i budownictwa. Kamera stanowi jedynie narzędzie do dokonania oceny. Wynika z tego, że badania termowizyjne może wykonywać każda osoba posiadająca kamerę i znająca podstawy jej obsługi. Bardzo istotna jest jednak wiedza techniczna dotycząca zjawisk fizycznych, podstaw regulacji współczynnika odbicia i emisyjności ustawianej do każdego termogramu. Ponadto brak znajomości norm i szkoleń potwierdzających zdobytą wiedzę techniczną może wpływać na podważenie interpretacji wyników i prawidłowości przeprowadzonego pomiaru.

Tekst powstał w celach edukacyjnych w ramach projektu Life „ Śląskie. Przywracamy błękit”
Autor: Ewa Chojnacka – Ekodoradca Subregionu Północnego Województwa Śląskiego.

Świadectwo energetyczne budynku od 2023 obowiązkowe!

Ewa Chojnacka — Sun, 29 Jan 2023 23:03:26 +0000

Świadectwo energetyczne to dokument określający zapotrzebowanie na energię w danym mieszkaniu czy domu. Już niedługo stanie się on obowiązkowy niemal dla wszystkich właścicieli nieruchomości, a pierwsze związane z tym zmiany w prawie wejdą w życie już w kwietniu 2023 r.

Świadectwa energetyczne obowiązują w Polsce od kilku lat i dotyczą budynków wybudowanych po 2009 roku. Nowelizacja ustawy o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek sporządzania świadectw energetycznych dla każdego budynku (również tych wybudowanych przed 2009) indywidualnego czy wielorodzinnego. Najważniejsze zmiany to:
• obowiązkowe świadectwo energetyczne dla inwestorów indywidualnych. Kopia świadectwa będzie musiała być dołączona do zawiadomienia o ukończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie.
• obowiązkowe świadectwo energetyczne dla budynków wybudowanych przed 2009 rokiem – jeśli budynek taki przejdzie modernizację, konieczne będzie uzyskanie świadectwa.
Świadectwo energetyczne (inaczej: paszport energetyczny, certyfikat energetyczny) to dokument wskazujący, jakie jest w danym obiekcie zapotrzebowanie na energię. Chodzi zarówno o energię elektryczną, jak i ogrzewanie, chłodzenie, podgrzewanie wody oraz wszelkie inne potrzeby wymagające dostarczenia energii do budynku. Celem wprowadzenia obowiązku sporządzania świadectw jest promowanie budownictwa efektywnego energetycznie i zwiększanie świadomości społecznej w zakresie możliwości uzyskania oszczędności energii w budynkach.
Dotychczas tego rodzaju dokumenty były wymagane od właścicieli obiektów komercyjnych. Znowelizowane przepisy z zakresu efektywności energetycznej budynków, które wejdą w życie 28 kwietnia 2023 r., znacznie rozszerzyły krąg osób objętych omawianym obowiązkiem. Od wiosny świadectwo charakterystyki energetycznej będzie stanowiło obowiązkowy załącznik:
• umowy sprzedaży domu lub mieszkania – przekazywany w oryginale nabywcy przy podpisywaniu aktu notarialnego,
• umowy najmu domu lub mieszkania – udostępniany w postaci kopii drukowanej lub elektronicznej.
Co ważne, informacja o istnieniu świadectwa charakterystyki energetycznej będzie się musiała pojawić już w ogłoszeniu dotyczących sprzedaży albo wynajmu.
Obowiązek sporządzenia świadectw energetycznych budynków wzniesionych po 2009 roku dotyczy zarówno budynków nowo wybudowanych, jak i tych modernizowanych. Kopia świadectwa energetycznego musi być załączona do zawiadomienia o ukończeniu budowy.
Docelowo, od 2024 r., nowy obowiązek obejmie niemal wszystkich właścicieli i zarządców budynków – zarówno jednorodzinnych, jak i wielorodzinnych. Certyfikat będą musieli wyrabiać zarówno właściciele nowych nieruchomości, jak i tych już istniejących.

Niektórych nowy obowiązek jednak ominie. Z konieczności wyrobienia paszportu energetycznego zwolnieni będą właściciele lub zarządcy:
• mieszkań i domów o powierzchni użytkowej poniżej 50 m kw.,
• budynków przeznaczonych do gospodarki rolnej,
• budynków objętych ochroną konserwatora zabytków,
• budynków służących celom religijnym (np. kościoły).
Jak uzyskać świadectwo, ile to kosztuje i co grozi za jego brak?
Świadectwa energetyczne mogą wystawiać jedynie fachowcy z odpowiednimi uprawnieniami z zakresu budownictwa. Chcąc uzyskać dokument, należy zatem zgłosić się do osoby oferującej takie usługi. Pełną listę specjalistów uprawnionych do wystawiania świadectw można znaleźć w Centralnym Rejestrze Charakterystyki Energetycznej Budynków.
Nowy obowiązek będzie się dla właścicieli nieruchomości wiązać z pewnymi wydatkami. Koszt uzyskania świadectwa energetycznego wynosi kilkaset złotych i zależy od lokalizacji oraz cech obiektu. Ważność świadectwa to 10 lat, o ile w międzyczasie charakterystyka energetyczna lokalu się nie zmieniła (np. wskutek termomodernizacji).
Za brak świadectwa energetycznego budynku grożą kary!
W przepisach uwzględniono kary zarówno dla audytorów energetycznych, jak i właścicieli nieruchomości.
• dla osób sporządzających świadectwa charakterystyki energetycznej rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń,
• dla właścicieli nieruchomości za niedołączenie dokumentu np. w przypadku sprzedaży czy wynajmu nieruchomości – grozi za to kara grzywny – jej górna granica nie została podana w ustawie.

Tekst powstał w celach edukacyjnych w ramach projektu Life „ Śląskie. Przywracamy błękit”
Autor: Ewa Chojnacka – Ekodoradca Subregionu Północnego Województwa Śląskiego.

Program Czyste Powietrze 3.0

Ewa Chojnacka — Tue, 27 Dec 2022 12:22:00 +0000

Od 3 stycznia rusza kolejna edycja programu „Czyste Powietrze”, dzięki wprowadzonym zmianom beneficjenci mogą liczyć na dużo większe wsparcie finansowe oraz podwyższenie progów dochodowych co wiąże się z większą przystępnością uzyskania dofinansowania.

Najważniejsze zmiany w programie:
Zmiany progów dochodowych kwalifikujących do uzyskania dofinansowania:
• w przypadku podstawowego poziomu dofinansowania – próg dochodowy wzrasta z 100 tys. zł do 135 tys. zł.
• w przypadku podwyższonego poziomu dofinansowania – do 1894 zł na osobę
w gospodarstwie wieloosobowym oraz 2651 zł w gospodarstwie jednoosobowym,
• przy najwyższym poziomie dofinansowania – dochód wzrasta do 1090 zł na osobę
w gospodarstwie wieloosobowym oraz do 1526 zł w gospodarstwie jednoosobowym.

Zmianie ulegają także kwoty dofinansowania, które są bardziej urealnione biorąc pod uwagę wzrost cen zarówno materiałów jak i samej robocizny. Już w przypadku podstawowego poziomu dofinansowania maksymalna kwota to 66 tys. zł, w podwyższonym poziom 99 tys. zł oraz w przypadku najwyższego poziomu dofinansowania to aż 135 tys. zł.
Należy jednak pamiętać, że maksymalne dofinansowanie obejmuje kompleksową termomodernizację budynku, instalacji PV oraz audytu energetycznego, który stanowi 100% kosztu kwalifikowanego ( nie więcej niż 1200 zł). Za kompleksową termomodernizacje uznaje się taką, której efektem jest zmniejszenie zużycia energii użytkowej (EU) na cele ogrzewania budynku do wartości nie większej niż 80 kWh/(m2*rok) lub o minimum 40%.

Nowa odsłona programu „Czyste Powietrze” wprowadza możliwość złożenia dwóch wniosków
o dofinansowanie. W celu promowania termomodernizacji budynków jako metody na zmniejszenie kosztów ogrzewania budynków jednorodzinnych, umożliwiono złożenia drugiego wniosku
o dofinansowanie dla Beneficjentów, którzy wcześniej otrzymali dofinansowanie na wymianę kotła. Możliwe będzie wówczas wykonanie, na podstawie audytu energetycznego, zarówno częściowej jak i kompleksowej termomodernizacji budynku pozwalającej na osiągnięcie określonych
w Programie wskaźników zużycia energii po zakończeniu realizacji przedsięwzięcia.

Podwyższenie poziomów dofinansowania to nie jedyne zmiany związane z kwotami, które zostaną wprowadzone w programie Czyste Powietrze od przyszłego roku. Urealnione zostaną również wartości poszczególnych kosztów kwalifikowanych poprzez podniesienie maksymalnych kwot dotacji dla poszczególnych elementów finansowanych, a także maksymalnych kwot dotacji dla poszczególnych rodzajów przedsięwzięć. Warto podkreślić, że w dalszym ciągu najwyższe kwoty dotacji będą przysługiwały w przypadku zakupu i montażu najbardziej efektywnych energetycznie rozwiązań. Zmiany kwot będą również wynikały z konieczności dostosowania się do ujednolicenia zasad i dostosowaniu do przyszłych źródeł finansowania, jakimi są środki z KPO i FEnIKS.
W efekcie z kosztów kwalifikowanych zostanie wyłączony podatek od towarów i usług (VAT),
ale jednocześnie zostanie podniesiona intensywność dofinansowania przedsięwzięć w celu zrekompensowania tej zmiany.
W ramach oferty bankowej zmieni się termin kwalifikowalności kosztów realizowanego przedsięwzięcia oraz nastąpi zwiększenie kwoty kredytu objętej gwarancją bankową.
Umożliwiono udzielanie kredytów bankowych oraz dotacji na ich spłatę na przedsięwzięcia rozpoczęte do 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie w banku.
Program zostaje też uproszczony w zakresie procesu obsługi i rozliczeń.

W celu uzyskania szerszych informacji dotyczących dofinansowania w ramach programu „ Czyste Powietrze” zapraszam do kontaktu telefonicznego ( tel. 784 527 273 ) z Ekodoradcą Subregionalnym, z Punktem Informacyjnym Czyste Powietrz w swoim urzędzie gminy lub skorzystania ze strony internetowej: https://czystepowietrze.gov.pl/wp-content/uploads/2022/12/Program-priorytetowy-Czyste-Powietrze-wersja-obowiazujaca-od-3.01.2023.pdf
Tekst powstał w celach edukacyjnych w ramach projektu Life „ Śląskie. Przywracamy błękit”
Autor: Ewa Chojnacka – Ekodoradca Subregionu Północnego Województwa Śląskiego.

Syndrom chorego budynku

Ewa Chojnacka — Tue, 20 Dec 2022 20:24:21 +0000

Czy budynek może chorować? Okazuje się , że tak, a skutki chorego budynku odczuwają osoby w nim przebywające.

O syndromie chorych budynków (sick building syndrome) mówimy, gdy użytkownicy uskarżają się na dolegliwości zdrowotne występujące w wyniku przebywania w budynku. Dolegliwości te są tym silniejsze im dłużej się przebywa w pomieszczeniach, a przy tym trudno konkretnie określić co właściwie jest ich przyczyną. Pewne jest natomiast, że większość z nich mija po opuszczeniu budynku.
Występowanie objawów syndromu chorych budynków wiąże się ze złą jakością powietrza wewnętrznego. Powoduje ona nie tylko dyskomfort wywołany niewłaściwymi parametrami fizycznymi powietrza. Jakość powietrza psują także zanieczyszczenia chemiczne i biologiczne.
Ograniczanie strumienia powietrza wentylacyjnego oraz niewłaściwa eksploatacja przewodów składają się na przyczyny syndromu chorych budynków.
W Polsce problem syndromu chorego budynku dotyczy blisko 30% wszystkich budowli! Na ogół ma to miejsce w budynkach starych, szczególnie budowanych przed latami 90. Ze względu na oszczędności, a więc wykorzystywanie materiałów niskiej jakości i brak odpowiedniej wentylacji, do dziś przebywanie w wielu budynkach może powodować u nas problemy zdrowotne. Syndrom ten pojawia się wtedy, gdy w budynku występuje zanieczyszczenie powietrza. Powodowane może być to przez wiele czynników, w tym między innymi:
• organizmy żywe (wirusy, bakterie),
• materiały budowlane,
• elementy wyposażenia wnętrz (azbest, związki emitowane przez farby malarskie, impregnaty drewna, rozpuszczalniki i inne),
• wadliwa wentylacja lub klimatyzacja (w brudnych przewodach wentylacyjnych mogą występować mikroorganizmy),
• zanieczyszczone powietrze z zewnątrz (smog lub inne zanieczyszczenia chemiczne),
• użytkowanie pomieszczeń (np. palenie tytoniu).
Najprościej mówiąc Syndrom Chorego Budynku to cały zespół dolegliwości zdrowotnych, które pojawiają się podczas przebywania w konkretnym budynku, a które bardzo łatwo zbagatelizować lub powiązać z zupełnie innymi przyczynami. Objawy te to głównie zaburzenia pamięci, nieokreślone, powtarzające się bóle głowy, kichanie, katar, drapanie w gardle, pieczenie czy swędzenie oczu.
Z Syndromem Chorego Budynku wiążą się również poważne schorzenia, na które ludzie zapadają w wyniku przebywania w zanieczyszczonym środowisku wewnętrznym, np.:
• astma oskrzelowa;
• choroba legionistów (wywoływana przez bakterie z rodzaju Legionella), gorączka klimatyzacyjna;
• choroby nowotworowe, pojawiające się w następstwie oddziaływania dymu tytoniowego, azbestu, radonu;
• zatrucie tlenkiem węgla.
Jeżeli domownicy uskarżają się na nawracające bóle głowy, dziwne zmęczenie, problemy skórne, a dolegliwości ustępują po opuszczeniu mieszkania, to może być Syndrom Chorego Budynku. Pleśń w narożach pomieszczeń, przy listwach przypodłogowych czy za meblami, ewentualnie drażniący albo zatęchły zapach mogą potwierdzać podejrzenia. Żeby się upewnić, dobrze jest opuścić dom na kilka dni – wyjechać na urlop albo do rodziny. Jeśli po powrocie dyskomfort pojawi się znowu – najpewniej dom jest chory i w dodatku pozbawia zdrowia swoich mieszkańców.
Jeżeli dom nam szkodzi, powinniśmy wdrożyć program naprawczy. Warto zacząć od wietrzenia i dokładnego posprzątania wnętrz oraz usunięcia niektórych elementów wyposażenia (np. wykładzin podłogowych, mebli, boazerii). Istotne jest wyczyszczenie i udrożnienie przewodów wentylacyjnych oraz zadbanie o właściwy poziom temperatury i wilgotności. Optymalna temperatura to 21°C w pokoju dziennym, 18-20° w sypialni, 25° w łazience.
Przy temperaturze powyżej 21°C możemy odczuwać suchość błon śluzowych jamy ustnej i oczu oraz mieć trudności z koncentracją. Temperatura zbyt niska będzie przyczyną wychłodzenia organizmu, niebezpiecznego dla małych dzieci i osób starszych. O odpowiednim poziomie wilgotności powietrza już wspomnieliśmy – to 30-65%, przy czym człowiek czuje się najlepiej, gdy wynosi 40-60%.
Na leży jednak pamiętać, że częste wietrzenie domu nie zawsze może być korzystne dla naszego zdrowia. W okresie zimowym narazi nas to na przedostanie się szkodliwych substancji, których źródłem są emisje z kominów domów i chodzi tu oczywiście o smog. W okresie jego nasilenia najbezpieczniej będzie stosować oczyszczaczy powietrza do stosowania wewnątrz budynków.

Tekst powstał w celach edukacyjnych w ramach projektu Life „ Śląskie. Przywracamy błękit”
Autor: Ewa Chojnacka – Ekodoradca Subregionu Północnego Województwa Śląskiego.