Wodzili niedźwiedzia

We Wręczycy pamiętają o starej śląskiej tradycji.

To stara wiejska tradycja karnawałowa. Kultywowana już tylko w niektórych miejscach. U nas – nie po raz pierwszy już w gminie Wręczyca Wielka

W naszym powiecie tradycję „wodzenia niedźwiedzia” kultywują we Wręczycy staraniem samych mieszkańców – aktywnie działających w Kole Gospodyń Wiejskich Wręczyca Wielka. To dawna tradycja słowiańska, w Polsce nieco bardziej popularna na Śląsku, zwłaszcza na Opolszczyźnie. Chodzi o to, że ludzie tworzą specjalny korowód, złożony z przebierańców. Ktoś jest w nim niedźwiedziem – symbolizującym nieszczęścia. Inne postacie to na przykład para młoda, kominiarz, leśnik, ksiądz, diabeł, różni muzykanci i tak dalej.
Sens zwyczaju jest taki, że z owym niedźwiedziem, symbolizującym nieszczęścia, odwiedzana osoba powinna zatańczyć. A tak dokładniej, to zatańczyć powinna odwiedzana gospodyni, a gospodarz winien wówczas zadbać, by było co nalać do kieliszków członków orszaku wodzącego niedźwiedzia. Oczywiście nie ma tu sztywnego schematu. Tak czy inaczej te tradycyjne czynności mają z kolei zapewnić rok powodzenia. Każdy z przebierańców odgrywa tu przy okazji rolę, która jest do jego postaci tradycyjnie przypisana. Można się domyślać, że przy tradycyjnym realizowaniu tego zwyczaju jest wesoło – a może nawet im dalej, tym weselej.
Wróćmy do Wręczycy. Orszak wodzący niedźwiedzia odwiedza tradycyjnie nie tylko domy mieszkańców, ale i instytucje. Zaszedł więc i do urzędu gminy we Wręczycy. Tańczenie z niedźwiedziem należało tu do samego wójta Tomasza Osińskiego.
Dorzućmy, że zwyczaj wodzenia niedźwiedzia opisywał w przeszłości jako jeden z pierwszych Józef Lompa – etnograf i działacz na rzecz odrodzenia narodowego Śląska, związany z bliskimi nam okolicami (urodzony w Oleśnie, czasowo związany z Wieluniem, działający na pobliskim Śląsku – i tam bardziej dziś znany – zmarły w Woźnikach). (jar)