KONIEC. Dziś ostatnia część testu do samokontroli wiedzy o powstaniach śląskich. A w tekście – nieco o plebiscycie na Górnym Śląsku
Trzy kolejne powstania śląskie – co roku w latach 1919-1921 – były starciami o to, czy ten region będzie polski czy niemiecki. Były konfliktami angażującymi miejscową ludność polską i niemiecką. Były wreszcie ważnym czynnikiem wpływającym na kształtowanie się granic Polski po rozbiorach na tym ważnym odcinku przemysłowego (i nie tylko) Śląska. No a poza walką zbrojną był też plebiscyt, w którym ludzie ci mieli się wypowiedzieć za przynależnością do Polski lub Niemiec. Przy czym nie wszystko było tu grą fair.
– Plebiscyt na Górnym Śląsku odbył się w niedzielę, 20 marca 1921 roku, przy olbrzymiej frekwencji. W głosowaniu wzięło udział 97,5 proc. ogółu uprawnionych, w tym 19,3 proc. tzw. emigrantów (były to osoby urodzone na obszarze plebiscytowym, ale już na nim niemieszkające), głosujących w większości za Niemcami. Głosy oddawano za pomocą dwóch dwujęzycznych kartek – z napisami „Polska/ Polen” oraz „Niemcy/Deutschland”. Każdy głosujący po przyjściu do lokalu wyborczego otrzymywał obie kartki oraz kopertę z aliancką pieczęcią. Kartkę z napisem „Niemcy/Deutschland” wrzuciło do urny 59,4 proc., natomiast z napisem „Polska/Polen” – 40,3 proc. uprawnionych do głosowania – przypomina dzieje sprzed stu lat Krystyna Sokół z kapituły konkursu-testu Eureka LOK – Ja to wiem im. Anny Sokół. Zestawienie wyniku procentowego z informacją o procentowym udziale emigrantów podpowiada, jak to było wszystko zorganizowane. Szanse Polski, niezależnie od stanowiska miejscowej ludności, były po prostu mniejsze niż realne poparcie Ślązaków dla przynależności Śląska do Polski. Niemcy wygrali głosowanie. Wygrali także w gminach, odnosząc sukces w 834 na 1510 miejscowości. Nic dziwnego, że w takich okolicznościach, w jakich plebiscyt się odbył, jego wyniki nie mogły odpowiadać Polakom.
– O interpretacji wyników plebiscytu decydowała Międzysojusznicza Komisja Plebiscytowa. Trudne warunki materialne i bezrobocie wzmogły jednak niezadowolenie mieszkańców regionu. Wybuchły strajki, które 2 maja przekształciły się w strajk generalny na wieść o niekorzystnych dla Polski decyzjach Komisji. Tego samego dnia rozpoczęło się III powstanie śląskie. Powstańcy opanowali prawie cały obszar plebiscytowy, a walki trwały dwa miesiące – dopowiada Krystyna Sokół. W dwóch wcześniejszych numerach drukowaliśmy już pytania do samokontroli własnej wiedzy o powstaniach śląskich.
– Teraz pora na następną lekcję patriotyzmu. Za tydzień, 7 maja, podamy wszystkie prawidłowe odpowiedzi. Życzymy miłego spędzenia czasu przy rozwiązywaniu tego quizu – mówi Krystyna Sokół, prezes ZM LOK Jaworzno.
Dodajmy, że w przygotowaniu testu uczestniczył też ZPM LOK Kłobuck. (jar)
TRZECI ZESTAW PYTAŃ TESTOWYCH
odpowiedz i sprawdź swoją wiedzę na temat powstań śląskich
Pytanie 11
Co to była tzw. Linia Korfantego?
A. granica przebiegająca od południa wzdłuż biegu Odry, a potem do Olesna,
B. granica poprowadzona wzdłuż Odry,
C. linia wzdłuż części powiatów pszczyńskiego, rybnickiego (głównie ziemie rolne) i małych skrawków powiatu katowickiego,
D. granica obejmująca wschodnie powiaty Górnego Śląska razem z całym okręgiem przemysłowym.
Pytanie 12
Które z miast nosiło wcześniej nazwę Królewska Huta?
A. Bytom,
B. Chorzów,
C. Katowice,
D. Siemianowice Śląskie.
Pytanie 13
Wymień trzy kraje, z jakich rekrutowali się żołnierze wojsk rozjemczych Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej.
A. Wielka Brytania, Hiszpania, Francja,
B. Wielka Brytania, Francja, Włochy,
C. Francja, Stany Zjednoczone, Włochy,
D. Włochy, Szwecja, Francja.
Pytanie 14
Spośród poniższych nazw miast podkreśl te cztery, które przyznano Polsce.
Bytom, Gliwice, Katowice, Lubliniec, Opole, Rybnik, Racibórz, Tarnowskie Góry, Zabrze.
Pytanie 15
Wyjaśnij pojęcia:
POW – …………
Kocynder – …………
Selbstschutz – …………
Facebook
YouTube
RSS