Powiat

Jesteśmy mieszkańcami biednego powiatu

Jesteśmy z biednego powiatu i biednego regionu. Mimo tego są i u nas samorządy, które inwestują więcej i takie, które wypadają słabo w skali całego kraju.
Jesteśmy mieszkańcami biednego powiatu

Według rankingu pisma samorządowego „Wspólnota”, w gronie najmniej inwestujących w kraju jest gmina Wręczyca Wielka. Całkiem nieźle wypada w tym zakresie Popów i już po raz kolejny jej pierwszym miejscu w powiecie w zakresie tych ważnych wydatków. Według rankingu jesteśmy niestety mieszkańcami biednego powiatu. W zakresie wydatków majątkowych, a więc środków przeznaczanych głównie na inwestycje w infrastrukturę, powiat kłobucki zajmuje dopiero… 283 miejsce na 314 powiatów w Polsce.

Zacznijmy od tego, że „Wspólnota” opracowuje podobne rankingi samorządów już od lat. Daje to więc szansę porównania zmian sytuacji na przestrzeni dłuższego okresu. Są więc samorządy, które w ciągu ostatnich kilku okresów budżetowych poprawiały wysokość swoich wydatków na inwestycje, są i takie, które wydają mniej niż kiedyś.
Szczególny czas
Specjaliści „Wspólnoty” zauważają, że rok 2022 przyniósł wyraźny przełom, bo wydatki inwestycyjne wyraźnie wzrosły po kilku latach ich spadków. Wzrost ten był przy tym najszybszy w gminach wiejskich – czyli takich, których w naszym powiecie jest najwięcej. Jednocześnie „wspólnota” odnotowuje, że wzrost wydatków inwestycyjnych samorządów nastąpił mimo trwającego już czwarty rok spadku wielkości wydatkowanych przez samorządy dotacji pochodzących z funduszy Unii Europejskiej. Natomiast miał związek z bardzo hojnymi dotacjami z różnych funduszy rządowych, czego wcześniej nie było.
Jak porównać?
Jednostki samorządowe mają oczywiście różną liczbę ludności i różną specyfikę. Aby ich porównanie było więc sprawiedliwe, „Wspólnota” zestawia osobno samorządy różnych typów (wiejskie, miejskie, powiatowe itd.). Do tego porównuje wydatki na inwestycje w przeliczeniu ich na głowę mieszkańca danej jednostki samorządowej. To też ważne, bo liczy się nie to, czy dwa razy większa gmina wyda więcej niż dwa razy mniejsza – bo jasne, że z reguły tak będzie – ale ile gmina przeznacza na inwestycje w stosunku do swojej liczby mieszkańców. To stały sposób porównywania w rankingach „Wspólnoty”.
W przypadku wydatków majątkowych dodatkowo wzięto pod uwagę okresy trzyletnie, czyli obecnie chodzi o dane o wydatkach z lar 2020-2022. To po to, by uniknąć sytuacji, że jakieś duże wydatki w jednym tylko roku spowodują wywindowanie samorządu na wysokie miejsce w rankingu, gdy w latach sąsiednich taki samorząd wydał może bardzo mało. Uwzględnienie danych od razu z trzech lat pozwala na pewne uśrednienie wydatków – i lepsze, bardziej sprawiedliwe porównanie wysiłków każdego z samorządów na rzecz swoich mieszkańców. Bo wydatki majątkowe które porównano – a wśród nich z reguły grubo ponad 90 procent stanowią wydatki na inwestycje, więc w artykule posługujemy się często tym właśnie określeniem – to pieniądze, które samorządy przeznaczają na budowę dróg, kanalizacji i całej tej niezbędnej infrastruktury, na którą czekają i której chcą używać mieszkańcy. Można powiedzieć, w pewnym uproszczeniu, że im więcej samorząd wydaje na inwestycje, ty, więcej robi dla swoich mieszkańców – na rzecz poprawy warunków ich życia. Przynajmniej w zakresie tego, co najłatwiej dostrzegalne w otoczeniu. Po szczegóły metodologii rankingu i po pełne wyniki odsyłamy jak zawsze do „Wspólnoty” na www.wspolnota.org.pl – a tu spoglądamy już na wyniki z najbliższej nam perspektywy naszych samorządów.
Śląskie dwunaste na szesnaście województw
Przeliczenie wydatków majątkowych bardzo ludnego województwa śląskiego na głowę mieszkańca powoduje, że w rankingu najwięcej inwestujących województw w kraju znajdujemy się dopiero na 12 pozycji. Na głowę mieszkańca wydano u nas 170 złotych. Lider, województwo zachodniopomorskie, ma te wydatki na poziomie ponad 302 złote, więc prawie dwa razy więcej, a ostatnie w rankingu dolnośląskie – ponad 142 złote. Jednocześnie można zauważyć, że pozycja śląskiego w rankingu wydatków na mieszkańca rosła w ostatnich latach. Ciekawe, czy pod nową władzą województwo utrzyma ten trend, czy może znów spadniemy na koniec zestawienia – z najmniejszymi wydatkami na mieszkańca.
Warto zauważyć, że lepiej niż całe województwo wypadają w porównaniu z innymi miastami wojewódzkimi same Katowice, które zajęły w rankingu miejsce 9, czyli o „trzy oczka” wyżej. Region w całości wypada na tle kraju gorzej. O czymś to świadczy.
Niezbyt bogata Częstochowa
Centralnym ośrodkiem naszego regionu jest Częstochowa. To ważne, gdy taki ośrodek rozwija się dobrze, bo zwykle ciągnie za sobą cały region. Wystarczy spojrzeć na aglomeracje rozwijające się wokół prężnie rosnących miast. Częstochowie podcięto skrzydła, odbierając jej status wojewódzki. Choć wciąż jest jednym z kilkunastu największych miast w Polsce, w zakresie inwestycji tej mocy za bardzo nie widać. Miasto zajęło w rankingu „Wspólnoty” 33 miejsce na 48 miast na prawach powiatu (nie licząc miast wojewódzkich). Na mieszkańca wydano w Częstochowie 1145,75 zł. Trudno się może równać z pierwszym w rankingu Świnoujściem, z wydatkami podchodzącymi pod 10 tysięcy, ale drugie w zestawieniu Krosno ma ponad 3190 złotych na mieszkańca. Z kolei najsłabszy w rankingu Przemyśl – około 473 złote. Te dane w pewien sposób można uznać za przesłankę do oceny kondycji naszego regionu w ogóle. Bliżej nam do najsłabszych niż do najlepszych.
Powiat nadal wśród najmniej inwestujących
Pisaliśmy swego czasu, że jesteśmy mieszkańcami biednego powiatu. Najnowsze porównanie wydatków majątkowych, które przygotowała „Wspólnota”, może pokazywać, że ta nasza niewesoła pozycja jest, niestety, stabilna.
W zakresie wydatków majątkowych, a więc środków przeznaczanych głównie na inwestycje w infrastrukturę, powiat kłobucki zajmuje dopiero 283 miejsce na 314 powiatów w Polsce. Niby jest pewna poprawa, bo w poprzednim zestawieniu byliśmy jeszcze o cztery miejsca niżej, ale jeszcze cztery lata wcześniej byliśmy blisko pierwszej setki rankingu. Potem nastąpiła zapaść. Może więc teraz zmiany we władzach powiatu odwrócą fatalny trend? A może pomoże w tym zgodność opcji politycznej w powiecie i w kraju? Zobaczymy.
Na głowę mieszkańca powiat kłobucki zainwestował nieco ponad 115 złotych. Jeśli ktoś myśli, że powiat pajęczański jest biedniejszy od nas, to powinien wiedzieć, że tam zainwestowano na mieszkańca prawie 175 złotych. A w wieluńskim blisko 230 złotych. Jeszcze więcej powiat ziemski częstochowski oraz myszkowski – ten ostatni blisko 320 złotych. Jesteśmy jak ubodzy krewni – nawet w porównaniu z większością bliskich sąsiadów. Tylko powiat oleski i lubliniecki z naszej okolicy zainwestowały w przeliczeniu na głowę mieszkańca jeszcze mniej niż powiat kłobucki, ale to różnica ledwie kilku lub kilkunastu złotych. Dla porównania najmniej wydał powiat pabianicki (około 56 złotych per capita), a najwięcej powiat słupecki w Wielkopolsce (ponad 962 zł). W ogóle ten wielkopolski powiat pokazał, że można poprawiać sytuację z inwestycjami, bo cztery lata temu był w rankingu 130, potem już 78, rok temu 12, a teraz 1 w kraju. U nas takich zmian nie ma. My trzymamy się stabilnie blisko dna.

WYDATKI MAJĄTKOWE SAMORZĄDÓW W LATACH 2020-2022
przeliczone na mieszkańca wg rankingu „Wspólnoty”

1 - Który samorząd inwestuje dla mieszkańców najwięcej - wykres

Kłobuck nie porywa
Zestawienie danych z ostatniego zakończonego okresu trzyletniego nie wypada też korzystnie dla samego Kłobucka. W gronie miast powiatowych Gród nad Okszą zajął 237 miejsce na 267 tego typu jednostek. Nie wypada też dobrze porównanie z sąsiadami. W Kłobucku, według wyliczeń „Wspólnoty” wydatki majątkowe na głowę mieszkańca w przeliczeniu dla ostatnich trzech lat to 514,24 zł. Sąsiednie Pajęczno ma ponad 771 złotych, Wieluń ponad 875 złotych, a Lubliniec w ogóle ponad 1429 złotych. Tylko Olesno prezentuje się słabiej od Kłobucka, z wydatkami per capita na poziomie około 455 złotych. Dla ogarnięcia porównania warto dodać, że najsłabiej wypadło Choszczno z zachodniopomorskiego z nieco ponad 302 zł na mieszkańca. Najlepiej zaś Wysokie Mazowieckie z wydanymi ponad 2237 zł. Można też odnotować, że obecny lider inwestycji wyprzedził w rankingu między innymi długo wygrywające takie zestawienia miedziowe Polkowice.
Krzepice coraz słabiej
Choć pozycja Krzepic w rankingu miast niepowiatowych jest proporcjonalnie lepsza niż Kłobucka wśród miast powiatowych, w mieście tym też nie ma powodów do triumfu. Miejsce 505 na 630 tego rodzaju miast nie jest wysokie, co więcej, z rankingu na ranking pozycja ta się pogarsza, a jeszcze cztery lata temu Krzepice były nie bliżej końca, ale w lepszej połowie dużo inwestujących samorządów miast niepowiatowych. Miasto radzi sobie jednak lepiej niż bliscy sąsiedzi o podobnym statusie. Gdy w Krzepicach wydatki majątkowe na mieszkańca obliczono metodami rankingu na 621,37 zł, to w Gorzowie Śląskim wydali jedynie niespełna 544 złote, w Blachowni niespełna 470 złotych, a w Praszce niespełna 465 złotych. Tradycyjnie lepiej wypada w tych zestawieniach Działoszyn, gdzie wydatki per capita przekroczyły 750 złotych.
Porównanie tego z danymi z kraju jest o tyle złożone, że znacznie więcej są w stanie wydać gminy turystyczne. I tak podczęstochowski Olsztyn na inwestycje przeznaczył ponad 922 złote, licząc na głowę mieszkańca. Najlepsza w tym zakresie w województwie beskidzka Wisła aż ponad 1370 złotych. Rekordzistą tym razem jest dolnośląska Ścinawa z wydatkami na poziomie ponad 5053 złote na mieszkańca. To osiem razy więcej niż w Krzepicach. Najgorzej w Polsce radził sobie z kolei wielkopolski Dolsk, zdolny wydać tylko 185 złotych z jakiem na mieszkańca. To z kolei trzy razy mniej niż w Krzepicach.
Inwestujący Popów i biedna Wręczyca
Jest uproszczeniem nazywanie gminy Wręczyca biedną tylko na podstawie niskiego poziomu wydatków majątkowych na mieszkańca, ale na pewno nie jest to przejaw dynamicznego rozwoju tego obszaru. Swego czasu pisaliśmy o wyrażanych także podczas wręczyckich sesji obawach co do możliwości inwestowania przez gminę wobec istniejącej sytuacji budżetowej. Z drugiej strony w gminie buduje się i tak niemało – ale ranking „Wspólnoty” przelicza to wszystko na głowę mieszkańca. Tych gmina ma dużo. O to też powód, że w kolejnych zestawieniach czasopisma wypada marnie. W najnowszym zestawieniu jeszcze gorzej niż w poprzednich. Gmina Wręczyca Wielka w zakresie przeliczonych na głowę mieszkańca wydatków majątkowych ma w rankingu dopiero 1509 miejsce na 1513 gmin wiejskich w kraju i jest to najniższe miejsce ze wszystkich gmin województwa śląskiego. Według obliczeń „Wspólnoty” we Wręczycy wydatki majątkowe przeliczone na mieszkańca wyniosły tylko 242,76 zł. Co więcej, choć słabo w rankingu wypadł też Opatów, który ma miejsce 1421, to w tej z podkłobuckich gmin wydano per capita znacznie już więcej, bo ponad 490 zł. Na czele wydatków majątkowych i inwestycyjnych jest w powiecie gmina Popów – po raz kolejny lepiej notowana niż inne tutejsze gminy. W skali kraju Popów jest na miejscu 331 rankingu i ma wydatki na mieszkańca na poziomie 1403,76 zł. To więcej niż u większości samorządów w regionie. Niewiele niżej w rankingu „Wspólnoty” jest gmina Miedźno, 334 w kraju, z wydatkami niemal 1400 złotych na mieszkańca. Znamy więc już powiatowych liderów i outsiderów w zakresie inwestycji. Dane dla pozostałych gmin podajemy na wykresie obok.
Na koniec uzupełnijmy jeszcze tylko, że w Polsce wciąż najbogatszą gminą jest Kleszczów. Przekłada się to też na lokalne inwestycje. Gmina ta wydała na mieszkańca aż 11333,94 zł. I jest to aż ponad 2 razy więcej niż druga w rankingu gmina Sulmierzyce i niemal cztery razy więcej niż najwięcej inwestująca, w przeliczeniu na mieszkańca, gmina województwa śląskiego – Ożarowice. Choć w tych Ożarowicach wydano ponad dwa razy więcej niż w gminie Popów. Można sobie tylko wyobrażać, co i jak szybko by budowano w naszych gminach, gdyby miały one finanse takie jak siedzący na węglu Kleszczów. Kto tam był, mógł zauważyć, że asfaltuje się tam nawet drogi do lasu. Gdy u nas są jeszcze miejsca, gdzie mieszkańcy do swych domów jadą i idą po drogach gruntowych pełnych kałuż. (jar)

Kliknij aby dodać komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Powiat

Masz ciekawy temat? Zadzwoń!

Tel. 514 786 400

Więcej w Powiat

Świetne wyniki naszych maturzystów

Jarosław Jędrysiak12 lipca 2024

Wystartował „Dobry Start”

Jarosław Jędrysiak11 lipca 2024

Podano stan kont ZUS po waloryzacji składek

Jarosław Jędrysiak11 lipca 2024

Na międzynarodowych łączach

Jarosław Jędrysiak10 lipca 2024

Radary poszły w ruch

Jarosław Jędrysiak9 lipca 2024

Wkrótce rusza kolejna odsłona programu „Dobry start”

Jarosław Jędrysiak22 czerwca 2024