Świadectwo energetyczne budynku od 2023 obowiązkowe!

Świadectwo energetyczne to dokument określający zapotrzebowanie na energię w danym mieszkaniu czy domu. Już niedługo stanie się on obowiązkowy niemal dla wszystkich właścicieli nieruchomości, a pierwsze związane z tym zmiany w prawie wejdą w życie już w kwietniu 2023 r.

Świadectwa energetyczne obowiązują w Polsce od kilku lat i dotyczą budynków wybudowanych po 2009 roku. Nowelizacja ustawy o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek sporządzania świadectw energetycznych dla każdego budynku (również tych wybudowanych przed 2009) indywidualnego czy wielorodzinnego. Najważniejsze zmiany to:
• obowiązkowe świadectwo energetyczne dla inwestorów indywidualnych. Kopia świadectwa będzie musiała być dołączona do zawiadomienia o ukończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie.
• obowiązkowe świadectwo energetyczne dla budynków wybudowanych przed 2009 rokiem – jeśli budynek taki przejdzie modernizację, konieczne będzie uzyskanie świadectwa.
Świadectwo energetyczne (inaczej: paszport energetyczny, certyfikat energetyczny) to dokument wskazujący, jakie jest w danym obiekcie zapotrzebowanie na energię. Chodzi zarówno o energię elektryczną, jak i ogrzewanie, chłodzenie, podgrzewanie wody oraz wszelkie inne potrzeby wymagające dostarczenia energii do budynku. Celem wprowadzenia obowiązku sporządzania świadectw jest promowanie budownictwa efektywnego energetycznie i zwiększanie świadomości społecznej w zakresie możliwości uzyskania oszczędności energii w budynkach.
Dotychczas tego rodzaju dokumenty były wymagane od właścicieli obiektów komercyjnych. Znowelizowane przepisy z zakresu efektywności energetycznej budynków, które wejdą w życie 28 kwietnia 2023 r., znacznie rozszerzyły krąg osób objętych omawianym obowiązkiem. Od wiosny świadectwo charakterystyki energetycznej będzie stanowiło obowiązkowy załącznik:
• umowy sprzedaży domu lub mieszkania – przekazywany w oryginale nabywcy przy podpisywaniu aktu notarialnego,
• umowy najmu domu lub mieszkania – udostępniany w postaci kopii drukowanej lub elektronicznej.
Co ważne, informacja o istnieniu świadectwa charakterystyki energetycznej będzie się musiała pojawić już w ogłoszeniu dotyczących sprzedaży albo wynajmu.
Obowiązek sporządzenia świadectw energetycznych budynków wzniesionych po 2009 roku dotyczy zarówno budynków nowo wybudowanych, jak i tych modernizowanych. Kopia świadectwa energetycznego musi być załączona do zawiadomienia o ukończeniu budowy. 
Docelowo, od 2024 r., nowy obowiązek obejmie niemal wszystkich właścicieli i zarządców budynków – zarówno jednorodzinnych, jak i wielorodzinnych. Certyfikat będą musieli wyrabiać zarówno właściciele nowych nieruchomości, jak i tych już istniejących.

Niektórych nowy obowiązek jednak ominie. Z konieczności wyrobienia paszportu energetycznego zwolnieni będą właściciele lub zarządcy:
• mieszkań i domów o powierzchni użytkowej poniżej 50 m kw.,
• budynków przeznaczonych do gospodarki rolnej,
• budynków objętych ochroną konserwatora zabytków,
• budynków służących celom religijnym (np. kościoły).
Jak uzyskać świadectwo, ile to kosztuje i co grozi za jego brak?
Świadectwa energetyczne mogą wystawiać jedynie fachowcy z odpowiednimi uprawnieniami z zakresu budownictwa. Chcąc uzyskać dokument, należy zatem zgłosić się do osoby oferującej takie usługi. Pełną listę specjalistów uprawnionych do wystawiania świadectw można znaleźć w Centralnym Rejestrze Charakterystyki Energetycznej Budynków.
Nowy obowiązek będzie się dla właścicieli nieruchomości wiązać z pewnymi wydatkami. Koszt uzyskania świadectwa energetycznego wynosi kilkaset złotych i zależy od lokalizacji oraz cech obiektu. Ważność świadectwa to 10 lat, o ile w międzyczasie charakterystyka energetyczna lokalu się nie zmieniła (np. wskutek termomodernizacji).
Za brak świadectwa energetycznego budynku grożą kary!
W przepisach uwzględniono kary zarówno dla audytorów energetycznych, jak i właścicieli nieruchomości.
• dla osób sporządzających świadectwa charakterystyki energetycznej rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń,
• dla właścicieli nieruchomości za niedołączenie dokumentu np. w przypadku sprzedaży czy wynajmu nieruchomości – grozi za to kara grzywny – jej górna granica nie została podana w ustawie.

Tekst powstał w celach edukacyjnych w ramach projektu Life „ Śląskie. Przywracamy błękit”
Autor: Ewa Chojnacka – Ekodoradca Subregionu Północnego Województwa Śląskiego.